Η ιστορία της Σπιναλόγκας
Σπιναλόγκα... μια λέξη που έφερε πόνο στο παρελθόν και προκαλεί συγκίνηση στο παρόν. Πολλοί παρακολουθούν με αγωνία τα επεισόδια γνωστής σειράς που αφηγείται γεγονότα που έχουν συμβεί εκεί. Πώς εξελίχθηκε όμως η ιστορία της Σπιναλόγκας και κυρίως πώς άρχισε όλο αυτό;
Η Σπιναλόγκα είναι ένα μικρό νησάκι που βρίσκεται απέναντι από την Πλάκα, ένα χωριό της Κρήτης που ανήκει στην ευρύτερη περιοχή του Αγίου Νικολάου. Οι περισσότεροι την γνωρίζουν για τα ξενοδοχεία που είναι χτισμένα γύρω από αυτή, παρά για αυτό το «μελανό» κομμάτι της ιστορίας.
Όλα άρχισαν λοιπόν το 1903 όταν μετά από απόφαση της Κρητικής Πολιτείας, η Σπιναλόγκα μετατράπηκε σε Λεπροκομείο, ώστε να απομονωθούν εκεί αρχικά οι 250 κάτοικοι της Κρήτης που είχαν προσβληθεί από την, επισήμως, νόσο του Χάνσεν, δηλαδή την λέπρα. Έπειτα από την ένωση της Ελλάδας με την Κρήτη, το 1913, άρχισαν να στέλνονται σταδιακά ασθενείς τόσο από την Ελλάδα όσο και από άλλες χώρες του εξωτερικού, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της Σπιναλόγκας να φτάσει τα 1000 άτομα, τα οποία ήταν καταδικασμένα να ζήσουν σε άθλιες συνθήκες, καθώς το επίδομα που τους χορηγούνταν δεν επαρκούσε για να καλύψουν την διατροφή και τα φάρμακά τους. Έτσι, η Σπιναλόγκα ονομάστηκε το νησί των «δακρύων» και το μέρος χωρίς ελπίδα, «ένα απέραντο νεκροταφείο».
Έπρεπε να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι την στιγμή που στην Σπιναλόγκα θα φυσούσε ένα άλλος άνεμος. Το 1930 μεταφέρεται εκεί, προσβεβλημένος από την νόσο ο Επαμεινώνδας Ρεμουνδάκης, φοιτητής της νομικής, ο οποίος ιδρύοντας την «Αδελφότητα Ασθενών Σπιναλόγκας» διεκδικεί καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και προωθεί την απόκτηση φυσιολογικής καθημερινότητας για τους ασθενείς. Με τα καινούρια αυτά δεδομένα ξεκινάει μια προσπάθεια ανασυγκρότησης του νησιού. Τα σπίτια ασβεστώθηκαν, συστάθηκε υπηρεσία καθαριότητας εξωτερικών χώρων και απέκτησαν χώρους συγκέντρωσης και ψυχαγωγίας, όπως καφενείο, κινηματογράφο, θέατρο, εκκλησία. Πλέον οι κάτοικοι της Σπιναλόγκας ερωτεύονται, παντρεύονται και αποκτούν οικογένεια δημιουργώντας έτσι μια δική τους «υγιή» κοινωνία.
Το πολύ-αναμενόμενο νέο της ανακάλυψης του πρώτου φαρμάκου κατά της λέπρας ήχησε στα αυτιά των ασθενών το 1948. Έκτοτε ο αριθμός των λεπρών μειώνεται σταδιακά στο νησί, καθώς υγιείς μετά την θεραπεία τους οι παλαιότεροι κάτοικοι της Σπιναλόγκας επιστρέφουν στον τόπο τους και στους δικούς τους ανθρώπους, είτε μόνοι είτε με νέα οικογένεια. Η λειτουργία του λεπροκομείου διαρκεί ως το 1957 όταν και οι 20 εναπομείναντες ασθενείς μεταφέρονται από την Σπιναλόγκα σε λεπροκομείο της Αθήνας ώστε να ολοκληρώσουν εκεί την θεραπεία τους.
Ακολούθησε μια περίοδος λεηλασίας του νησιού μέχρι και την δεκαετία του 1970 όταν η Σπιναλόγκα κηρύχθηκε προστατευόμενη αρχαιολογική περιοχή, έχοντας όμως χάσει αρκετά αρχιτεκτονικά μέλη των οικοδομών της τα οποία κοσμούν διάφορα πολυτελή ξενοδοχεία της περιοχής.
Παρά το πέρασμα του χρόνου και της λεηλασίας αυτής, σήμερα η Σπιναλόγκα έχει καταφέρει να διατηρήσει πολλά από τα στοιχεία που την χαρακτηρίζουν και αυτό αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες τουρίστες που την επισκέπτονται καθημερινά, κυρίως τους θερινούς μήνες. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζει ότι οι τουρίστες έχουν την δυνατότητα όχι μόνο να κάνουν τον περίπλου του νησιού, αλλά να περπατήσουν στα σοκάκια του και να δουν από κοντά τα σπίτια στα οποία στεγάζονταν κάποτε οι λεπροί, αφήνοντας ελεύθερη την φαντασία τους να τους συνεπάρει σε έναν άλλο κόσμο.
agiosnikolaos.in 24/11/2010